Woensdagweetje 22 maart: soms zit het mee soms zit het tegen

| Wieneke Huls | Weetje

Meervleermuizen zoeken voor de winter een veilige plek op waar het niet vriest en waar de luchtvochtigheid zódanig hoog is dat ze tijdens hun lange winterslaap van bijna vijf maanden niet verdrogen.

Ondergrondse ruimten als kelders, bunkers uit de oorlog, maar ook in onbruik geraakte waterkelders zijn geliefde plekken. En juist in dit soort locaties kan het wel eens verkeerd gaan; wanneer een vleermuis van de hangplaats in het water valt, zijn ze niet op tijd wakker om weer op het droge te komen, ze verdrinken dan jammerlijk.

Toch zijn deze plekken voor de soort in het algemeen heel veilig, predatoren zoals (bos)muizen en marters vinden het niet prettig eerst door het koude water te moeten ploeteren om uiteindelijk zo’n klein vleermuisje van de wand te kunnen plukken.

Foto: Zomer Bruijn

Woensdagweetje 15 maart: Eisprong

| Wieneke Huls | Weetje
Wisten jullie dat meervleermuizen slechts 1x per jaar een eisprong hebben? Na de paring in het najaar, bewaren de vrouwtjes een hoeveelheid sperma in een speciaal opslagorgaan. Half maart vindt de eisprong plaats en wordt het opgeslagen sperma gebruikt voor de bevruchting. Ongeveer 70% van de vrouwtjes is daarna zwanger. 

Het klinkt misschien prettig om slechts 1x per jaar een eisprong te hebben, maar het heeft ook wel een nadeel. Meervleermuizen kunnen dus ook maar 1x per jaar een jong krijgen. Daarmee is hun reproductiesnelheid dus veel lager dan bij veel andere dieren. De naam vleermuis is in die context soms wat verwarrend dus, want het is geen muis. Muizen krijgen vaak en veel jongen, vleermuizen dus niet. Goed onthouden!
 
tekening: @illusterre

Woensdagweetje: 8 maart IJskoningin

| Wieneke Huls | Weetje

Er is een verschil in voorkeur qua temperatuur tussen meervleermuisvrouwen en meervleermuismannen. Gedurende de winter slapen meervleermuisvrouwen graag bij een temperatuur van gemiddeld 8 Celsius graden, terwijl mannen gemiddeld bij 12 Celsius graden slapen. Door bij lage temperaturen te slapen kunnen de ijskoninginnen heel goed energie sparen. Deze energie is hard nodig voor de zwangerschap in het voorjaar.

In tegenstelling tot de vrouwen, slapen de mannen juist iets warmer. Hierdoor kunnen ze net iets eerder wakker worden als het buiten warm is. Ze gaan dan op zoek naar zo'n extra koud vrouwtje, in de hoop dat ze zin heeft in een vrij partij.

 

tekening: @illusterre

Woensdagweetje 1 maart: Keutels voor Rozen

| Wieneke Huls | Weetje
Keutels van meervleermuizen bestaan uit insectenresten. Een insect heeft een zogenaamd exoskelet van chitine, een hard pantser aan de buitenkant, welke de zachte massa beschermd. Chitine is, na cellulose, de meest voorkomende biopolymeer ter wereld. Nadat een meervleermuis een insect heeft gegeten, blijven alleen de harde kapot gebeten stukjes exoskelet van het insect over. Zoals schildjes, vleugels, en stukjes poot. Wist je dat mensen in het buitenland vleermuispoep verzamelen en verkopen als guano? Een ideale meststofvoor o.a rozen. En dat je aan de hand van de restjes kan uitzoeken waar het dieet van de meervleermuis uit bestaat?

tekening: Sterre van der Tak (@Illusterre)

Woensdagweetje 22 februari: waar blijven onze meervleermuizen?

| Wieneke Huls | Weetje

Weten jullie dat we 95% van de meervleermuizen die wij ’s zomers tellen in de winter kwijt zijn? In de winterperiode tellen we gemiddeld slechts 750 individuen in Nederland. Dat terwijl we in de zomermaanden ongeveer 7.700 vrouwtjes en 4.000 mannetjes tellen. Wanneer we de meervleermuizen die ’s winters in Duitsland, België én Frankrijk verblijven erbij optellen, dan zijn we met slechts 500 extra dieren, nog steeds heel veel dieren kwijt… Er zijn voorbeelden dat ze in spouwmuren van huizen overwinteren. Hierdoor vermoeden we dat een groot deel van de meervleermuizen in spouwmuren van huizen verblijft ern dat is gezien de Naïsolatiegolf een groot potentieel risico. Andere opties zijn misschien wel konijnen of dassenholen. Of dat ze misschien zelfs in een zwart gat verdwijnen….. Het vraagt in elk geval om opheldering en daarom pleiten we voor meer(vleermuis) onderzoek!

Tekening door: Sterre van der Tak (@illusterre)

Woensdagweetje 15 februari: Duivels Dilemma

| Wieneke Huls | Weetje

Duivels Dilemma

Weet je dat meervleermuis mannen een duivels dilemma hebben, ze hebben maar een beperkt mandje energie en tijd, en als dat op is, is het klaar. Als ze ver weg vliegen naar een veilig overwinteringsgebied zoals een mergelgroeve in Zuid Limburg, kost dat tijd (340 km vliegen) en veel energie. En die tijd kunnen ze dan niet meer besteden aan aanlokkelijker activiteiten zoals de paring.

Wat te doen?

Dichtbij overwinteren kan ook, maar dat is minder veilig en is bovendien warmer, wat netto weer iets meer energie kost. Een groot deel van de mannelijke populatie zet paring duidelijk bóven overleving. Ze overwinteren vlakbij, en hebben daarmee ruim de tijd om met veel vrouwtjes te paren.

 

Tekening: A-J Haarsma

Woensdagweetje 8 februari: Herkenning tijdens de winterslaap

| Wieneke Huls | Weetje

Herkenning tijdens de winterslaap

Wist je dat tijdens de winterslaap water- en meervleermuizen vaak gezamenlijk in ondergrondse verblijven slapen? Ze lijken erg op elkaar. Toch zijn er een paar goede kenmerken waar je op kunt letten; de meervleermuis is écht een kop groter, heeft duidelijk ‘paarse’ armen en de oren zijn relatief lang en staan wijd uiteen. De watervleermuis lijkt wat meer afgeronde oren te hebben, die hij -ook nog eens bij de geringste verstoring- naar achteren buigt. Wat als je goed kijkt ook wel opvalt, is dat er bij de meervleermuis duidelijk twee flinke neusknobbels te zien zijn, bij de watervleermuis is dit veel minder goed zichtbaar. Maar wat allebei de soorten als kenmerk hebben zijn de grote voeten met goed zichtbare haren. Met scherpe nagels aan deze grote voeten harken ze in het actieve seizoen insecten van het wateroppervlak. Je moet de voeten natuurlijk wél kunnen zien, anders lukt het niet…

Wil je meer weten over het leven van de meervleermuis, kijk dan op www.meervleermuis.nl of op www.zoogdiervereniging.nl/zoogdiersoorten/meervleermuis

Foto: Niels de Zwarte

Woensdagweetje 1 februari : Wij luiden de noodklok voor de zeldzame meervleermuis.

| Wieneke Huls | Weetje

Wij luiden de noodklok voor de zeldzame meervleermuis. De grutto onder de vleermuizen is straks niet meer. Er moet écht iets gaan veranderen!!! 

 Meervleermuizen krijgen het Spaans benauwd van purschuim! 😨😨😨 

Veel huizen uit de jaren vijftig, zestig en zeventig hebben spouwmuren zonder extra isolatie. En verschillende soorten vleermuizen waaronder de meervleermuis worden hierdoor ernstig bedreigd. Want juist nu, in deze tijd met de hoge energieprijzen, willen we allemaal onze huizen verduurzamen. Snel is er veel winst te behalen door deze on-geïsoleerde ruimten vol te spuiten met polystyreen balletjes of purschuim. Voordat dit kan en mág gebeuren moet de spouw geïnspecteerd worden op o.a. vleermuizen. Dit gebeurt met een minuscuul cameraatje waarmee in de spouwruimte wordt gekeken. Jammer genoeg worden de vleermuizen snel over het hoofd gezien en als ze al worden waargenomen lijken ze op cementkloddertjes. De gevolgen van de na-isolatie pakken voor deze dieren noodlottig uit, ze raken ingesloten en gaan op een vreselijke manier dood. Enorm jammer dat onze drang om te verduurzamen en op deze wijze bij te dragen aan een beter milieu, resulteert in het verloren gaan van deze fantastische en nuttige dieren. De oplossing is zorgen dat we goed weten welke vleermuizen op welke plekken aanwezig zijn, voor er na-geïsoleerd wordt.

Woensdagweetjes

VLEN

De VLEN onderhoudt nauwe banden met andere zoogdierorganisaties zoals De Zoogdiervereniging. Ook houdt de VLEN zich bezig met kennis, informatie, onderzoek en advies.

Onderdeel van Zoogdierenvereniging
© Meervleermuis.nl. All rights reserved.
Powered by ID22.